Chúa Nhật 3 Thường Niên, năm A
"Đoàn dân đang ngồi trong cảnh tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng, những kẻ đang ngồi trong vùng bóng tối của tử thần, nay được ánh sáng bừng lên chiếu rọi.” (Mt 4, 16)
Suy niệm
Bài Tin Mừng hôm nay tiếp theo diễn tiến của Chúa Nhật tuần trước. Trong Chúa Nhật tuần trước, chúng ta được nghe ông Gioan giới thiệu Đức Giêsu là Đấng phải đến - Đấng là Chiên Thiên Chúa, đấng xóa bỏ tội trần gian. Và như thế, xem như sứ vụ của ông Gioan đã hoàn tất.
Mở đầu bài Tin Mừng hôm nay thánh sử Mátthêu cho biết ông Gioan đã bị bắt, và Đức Giêsu, ngay lập tức, có ba bước đi: Bước thứ nhất Ngài đến Galilê không ở Nadaret với Mẹ, nhưng đến ở Caphacnaum thuộc địa hạt Dovulun và Naptali để ứng nghiệm lời ngôn sứ; bước thứ hai, Ngài bắt đầu rao giảng - nghĩa là bắt đầu thực thi sứ vụ của mình; và bước thứ ba là kêu gọi các môn đệ (Phêrô, Andre, Giacôbê và Gioan - 4 môn để đầu tiên).
Chúng ta vừa trải qua mùa Giáng Sinh - mùa của ánh sáng và lễ hội. Chúng ta vui sướng reo hò: “Vinh danh Thiên Chúa trên trời…”. Chúng ta đón mừng Ánh Sáng đã đến thế gian thật tưng bừng rộn rã. Nhưng, ngay lập tức, Ánh Sáng đó phải ẩn mình đi. Tại sao vậy? - Thưa, vì Ánh Sáng đó còn quá non nớt, phải ẩn giấu kẻo bị dập tắt. Đức Giêsu đã ẩn mình hơn 30 năm. Cũng có lúc Ngài lóe sáng lên như lần Ngài vào đền thờ và ngồi đàm đạo với các bậc thầy Do Thái khi lên 12 tuổi. Nhưng ngay sau đó lại về quê, hằng vâng phục Đức Mẹ và Thánh Giuse. Hôm nay, thời gian đã chín muồi. Ánh Sáng đó đã đủ lực và bắt đầu chiếu tỏa. Và, thật diễm phúc cho nơi đầu tiên được Ánh Sáng thần linh này chiếu tỏa.
Tôi không biết nếu tính theo kinh tuyến, vĩ tuyến gì đấy thì khi bình minh ló rạng, nơi nào trên trái đất nhỏ bé của chúng ta được đón nhận những tia sáng đầu tiên? Hay, có khi nào cả trái đất hoàn toàn chìm trong bóng tối hay không? Chắc có lẽ là không. Vì trái đất quay quanh mặt trời theo một quỹ đạo nhất định. Các nhà thiên văn học, vũ trụ học đã cho biết rằng chúng ta đang sống trong hệ mặt trời (Thái Dương Hệ), không bao giờ trái đất bị mất kết nối hoàn toàn với mặt trời và không có chút ánh sáng nào chiếu tỏa trên trái đất. Trừ khi mặt trời mặt trăng và trái đất đứng thẳng hàng theo thứ tự trên thì mặt trăng đã che lấp ánh sáng mặt trời đến trái đất. Nhưng hiện tượng này cũng chỉ diễn ra vài giây phút. Vì cả mặt trăng và trái đất đều luôn chuyển động xoay quanh mặt trời. Tôi tự đặt giả thiết nếu như đến một lúc nào đó và vì một lý do nào đó mà trái đất bị hất văng ra khỏi quỹ đạo và không còn chịu tác động của mặt trời nữa thì sao? Khi đó, có lẽ nó sẽ trôi nổi trong không gian, sẽ hoàn toàn rơi vào tối tăm và sẽ va vào những hành tinh khổng lồ, tối tăm khác; hoặc có thể sẽ bị hút vào lỗ đen vũ trụ khổng lồ! Bị nuốt chửng và nghiền nát như người ta nghiền thức ăn trong miệng và tiêu hóa thức ăn trong dạ dày. Trái đất sẽ hoàn toàn biến mất như thể nó chưa từng hiện hữu!...
Nhìn như thế tôi mới thấy thân phận con người thật mỏng manh quá đỗi vậy mà Chúa đã lưu tâm giữ gìn cho nó khỏi lỡ bước sa chân trong từng li tấc!...
Về mặt vật lý, ánh sáng và bóng tối chỉ là sự xoay vần của trái đất quanh mặt trời theo quỹ đạo nhất định tạo thành một chu kỳ sáng - tối lặp đi lặp lại. Nhưng thứ ánh sáng và bóng tối mà thánh sử Matthêu nói đến và đã được các ngôn sứ từ ngàn xưa báo trước đó không phải là thứ ánh sáng và bóng tối theo nghĩa vật lý nhưng là thứ ánh sáng theo nghĩa thiêng liêng.
Ánh sáng hiểu theo kiểu nhà Phật là sự minh tuệ hay giác ngộ. Còn trong Kitô Giáo thì đó là chính Đức Kitô Giêsu - Đấng là nguồn ơn cứu độ, là Đấng giải thoát. Và, bóng tối chính là tội lỗi và sự dữ.
Theo đó, dân đang lần bước trong tối tăm chính là những con người đang sống dưới ách nô lệ của tội lỗi, của sự chết nay đã được một ánh sáng bừng lên chiếu rọi. Tin Mừng cho biết Dovulun và Naptali là nơi đầu tiên được đón nhận Tin Mừng cứu độ của Chúa Giêsu, mà cụ thể hơn là ở Caphacnaum. Đây là miền đất duyên hải trù phú với ngành hàng hải và đánh bắt cá. Tại sao Chúa Giêsu lại chọn nơi này làm nơi khởi đầu sứ vụ rao giảng của mình? Tại sao Chúa Giêsu không chọn Jerusalem - nơi là trung tâm tôn giáo của cả dân tộc? Hay, sao Ngài không chọn Nadaret là chính quê hương mình để khởi đầu sư vụ? Thánh Mattheu nói là để ứng nghiệm lời Kinh Thánh. Còn bạn, bạn nghĩ sao? Theo tôi, đương nhiên tôi không dám cãi lời trong Kinh Thánh. Nhưng, tôi nghĩ, ngoài việc để ứng nghiệm lời Kinh Thánh thì cũng có phần ảnh hưởng yếu tố tâm lý xã hội ở đây nữa. Gierusalem là trung tâm tôn giáo của cả dân tộc. Nơi đó tập trung các trường học đào tạo các tư tế, kinh sư, nghiên cứu Kinh Thánh, các giáo phái v.v… Tóm lại là một bầu khí đặc quánh về tôn giáo thậm chí có phần cực đoan, quá khích.
Chúa Giêsu chẳng có thế giá gì! xuất thân bần hàn, không được học hành tại các trường thời danh và cũng không được thụ huấn với các bậc thầy danh tiếng… vì thế nếu bắt đầu rao giảng tại Jerusalem có lẽ cầm chắc thất bại và cái chết có thể đến mau hơn dự kiến của Chúa chăng!? Không biết chừng thật đấy! Còn Nadaret, tuy là quê mình đấy! ‘Ta về ta tắm ao ta dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn’ đấy! Nhưng vùng quê nghèo nặng tính cục bộ, não trạng làng xã với những định kiến khó mà vượt qua. Chúa Giêsu hiểu quá rõ điều đó nên đã thốt lên trong tiếng thở dài: “Ngôn sứ có bị rẻ rúng thì cũng chỉ tại quê hương mình và giữa đám bà còn thân thuộc mình mà thôi!”. Như thế hợp với Lời đã chép: "Người đã đến nhà mình nhưng người nhà chẳng chịu đón nhận.”
Trong khi đó Dovulun, Naptali là vùng đất mà dân tứ xứ đến làm ăn buôn bán và bị xem là vùng đất của dân ngoại. Nếu xét về tâm thế chung thì cư dân ở đây có phần phóng khoáng cởi mở hơn, dễ đón nhận những cái mới hơn vì là tầng lớp tiểu thương và ngư dân. Nếu xét về niềm tin và tôn giáo thì họ không được kể vào hàng đạo gốc đạo dòng, toàn tòng kiểu như cư dân Gierusalem, và cũng không khép kín, cục bộ như dân Nadaret.
Dù niềm tin của họ yếu ớt nhưng lại xuất phát từ tấm lòng đơn sơ và chân thành, không quá câu nệ hình thức và cũng không nặng về luật lệ. Một mặt họ dễ bị lôi kéo vào những chuyện phù phiếm thế gian nhưng lại cũng dễ bị cảm hóa, chinh phục bởi tình thương và chân lý. Đúng là nghịch lý!!! Chân lý Nước Trời mà Chúa Giêsu đã phơi bày ra cho chúng ta: “Những cô gái điếm và những người thu thuế sẽ vào nước Thiên Chúa trước các ông (là những kinh sư, luật sĩ, Phariseu). Điều mà những bậc thông thái không thể hiểu và nắm bắt được, đó là mầu nhiệm nước trời, thì lại được mặc khải cho những người bé mọn.
“Dân đang lần bước giữa tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng, người đang ngồi trong bóng đêm thần chết lại được một ánh sáng bừng lên chiếu rọi.” Ánh sáng đó mang ơn giải thoát, ánh sáng đó mang đến sự chữa lành.
Cầu nguyện
Lạy Chúa Giêsu là ánh sáng thật và hằng hữu, xin chiếu rọi vào tâm hồn đang u mê, mù tối của chúng con để chúng con nhận ra ơn cứu độ của Chúa cho chúng con. Nhờ ánh sáng của Ngài chúng con được nhìn thấy ánh sáng. Xin thêm lòng tin, cậy, mến cho chúng con để chúng con bước theo ánh sáng Chúa mà tìm đến được cùng Chúa là nguồn mọi phúc lành, là sự sống thật, là hạnh phúc vĩnh cửu và trọn vẹn của chúng con. Amen.
